Onat Kutlar’ın yazdığı hikâyeleri ev arkadaşım Gülse’nin elinde görüp o eprimiş baskıyı okuduğumda günlerce İshak’ı, kedileri, Kutlar’ın kurduğu büyüleyici atmosferi konuşup durmuştuk. 2010 yılının yaz aylarıydı, asistanlığını yaptığım Tomris Giritlioğlu ve senaryo ekibi, Sabahattin Ali’nin Kuyucaklı Yusuf’unu aylar süren yoğun bir emekle senaryolaştırmıştı. Kuyucaklı Yusuf’un dizi olması için yazarın kızı ve varisi Filiz Ali ile gereken izni alabilmek için irtibattaydık.

Tam da müzik gibi, ekranda ilk kare belirdiğinde mevzusu da anında başlayan bir belgesel film Aşk, Mark ve Ölüm. Cem Kaya’nın kadrajında, 1960’lardan başlamak üzere, Almanya’da yaşayan Türkiyeli göçmenlerin kısa tarihçesi ile oraya taşınan ve şekillenen müzik kültürü var.

Kreşe başladığım gün akranlarımın çoğu annelerinden ayrıldıkları için ağlıyordu. Bir yandan merakla yeni ortamı incelerken, "çoğunluk ne yaparsa tersi doğrudur" önermesinden henüz habersiz de olsa bunu içselleştirmiş altı yaşındaki varoluşum, öğretmenlerimizin ağlayanları teselli edişini sonsuz dinginlikle izliyordu.

Türkiye’de kadın meselesini konu edinen ilk kadın romancı; ilk kadın çevirmen; biyografisi yazılan ilk kadın; monografi, tarih ve felsefe kitapları kaleme alan, uluslararası fuarlara çağırılan ve ödül alan ilk kadın yazar; ilk kadın yardım derneği kurucusu gibi birçok ilklere sahip, ilginç ve öncü bir kadın Fatma Aliye Hanım…

Mia Hansen-Løve’ın 2021 uluslararası ortak yapımı filmi Bergman Island, gücünü sadelikten alan, hikâyesini anlatırken duygusallık dayatması olmayan, dokunaklı bir başyapıt. Ritim, doku, senaryo, oyuncu yönetimi ve bir bütün olarak filmin sadeliğinin buzdağının görünen ucu olduğunu belirtmeliyim. Öyle sade ve öyle güçlü bir film, Bergman Adası…

Yeton Neziray’ın yazdığı ve Muharrem Özcan’ın yönettiği Acındırma Propaganda Birimi, Oyun Atölyesi’nde sahneleniyor. 80 dakika ve tek perdelik oyun, temposu yüksek ve ritmi birbiriyle uyumlu oyuncu performanslarıyla, totaliter diktatörlüğe kara mizah bir seyir sunuyor. Tolga Çebi’nin müzikleri oyun çıkışında zihninizde dönmeyi sürdürüyor. Müzisyenin başarısı, kendinizi istemeseniz de, Lider’e şarkı söylerken bulmanızı sağlıyor.

Moskova’ya dil öğrenmek için gelen Finlandiyalı Laura (Seidi Haarla), edebiyat profesörü Irina (Dinara Drukarova) ile sevgilidir. Ve Irina ile Murmansk’taki binlerce yıllık petrogliflere (resimli kayalara) ortak bir heyecan duyarak, onları yerinde görmek için Murmansk seyahati plânlamışlardır. Irina, "işi çıktığı" için Laura’yı seyahatte yalnız bırakır. Film, 1990’ların sonunda, Moskova entelektüellerinin Irina’nın evindeki partisiyle açılır...

Demem o ki zayıf tarafımızla da barışıp onu ehlileştirmek, ipleri ele almak, onu görmezden gelip baskılayıp patlamaktan çok daha akıllıca. Kendini bilimle, sanatla güzelleştirmek, ruhun aynasını da parlatır vesselam

Gergedanlar’ı beklerken aklımdan hiç çıkarmadım ada fikrini. Dünya denilen bu taşrada insanlar giderek mesleksiz ve borçlu birer gergedana dönüştürülürken, sürünün parçası olmaya direnen baş kahraman Berenger’in yalnızlığını ve bu siyah aynaya girmek istemeyişinin asaletini her çağda yeniden yorumlamak gerektiğini düşündüm.

Leyla’nın Ömer’e verdiği tavsiyeyle başlıyorum yazıya, “en sevdiğimden”. Peki, neydi benim için bu oyunun en sevdiğim yanı? Bu cevabın hikâyesi aylar önce Nilay Örnek’in podcastinde Nezaket Erden ile Hakan Emre Ünal’ın yeni bir oyun üzerinde çalıştıklarını duymamla başladı.

Parrhesia hepimizin paylaştığı bir dert değil mi? Bugün ben kendi adıma, hakikati konuşmakla büyük bir dert içindeyim. Hakikati konuşmanın ön koşulu hakikati bilmek midir? Yoksa benim hakikatim konuşmak için yeterli mi?

Fisher’di sanırım; kapitalizmin sonunu düşünmektense dünyanın sonunu düşünmek artık daha kolay diyen. Fakat ilginçtir ki bize dünyanın sonu ile ilgili “hayali” felaket senaryolarını düşündürten kapitalizmin teknoloji ile izdivacından doğan ruhsal çöküntü, çıkışsızlık duygusu, değersizlik hissi, derin yoksullaşma ve çevre felaketleri gibi “gerçek” krizlerdir.

Bir hikâyenin sonunu bilsek, başlar mıydık onu izlemeye? Bu sorunun daha özelini kendime sorup duruyorum son günlerde, başlar mıydım o...

“Kimin geldiği hiçbir zaman tam olarak bilinmez, ancak gidenin kim olduğu kesinlikle bellidir.” Kurtulmayı isteyen kim William Butler...